मानिसको महानता उसको सम्पत्ति वा पदले होइन, उसले समाजका लागि गरेको योगदानले मापन गरिन्छ। मेरो मावली हजुरबुबा पनि यस्तै एक असाधारण व्यक्तित्व हुनुहुन्थ्यो। उहाँलाई मैले प्रत्यक्ष रूपमा चिन्ने अवसर पाइनँ, तर आमाबाट सुनेका उहाँका जीवनका कथा र समाजप्रतिको योगदानले उहाँप्रति गहिरो सम्मान जगाउँछ।
आमाका अनुसार उहाँ साहसी, बुद्धिमान, मेहनती, दूरदर्शी र समाजसेवामा समर्पित व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो। उहाँ आफ्नो गाउँ मात्र होइन, छिमेकी गाउँहरूमा समेत निकै लोकप्रिय हुनुहुन्थ्यो। उहाँले आफ्नो समयभन्दा धेरै अगाडि सोच्ने क्षमता राख्नुहुन्थ्यो र गाउँको विकासका लागि निरन्तर काम गर्नुभयो।
उहाँको महत्वपूर्ण योगदानमध्ये एउटा सङ्खुवासभा जिल्लामा पहिलो पटक अलैँची खेतीको सुरुवात गराउनु थियो। आज अलैँची पूर्वी नेपालको महत्वपूर्ण नगदे बालीमध्ये एक मानिन्छ। त्यतिबेला यस्तो खेतीको सम्भावना देखेर यसको विस्तार गर्न अग्रसर हुनु उहाँको दूरदर्शिताको उदाहरण हो।
कृषि क्षेत्रमा मात्र होइन, शिक्षाको विकासमा पनि उहाँको योगदान उल्लेखनीय थियो। उहाँले आफ्नै गाउँमा प्राथमिक विद्यालय स्थापना गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नुभयो, जसले गाउँका बालबालिकालाई शिक्षा प्राप्त गर्ने अवसर प्रदान गर्यो।
त्यसैगरी गाउँको समग्र विकासका लागि उहाँले धेरै पूर्वाधार निर्माणका काममा नेतृत्व गर्नुभयो। पुल निर्माण, खानेपानी र सिँचाइको व्यवस्था, घट्ट (पानीघट्ट) सञ्चालन, विद्युत् र सञ्चार सेवाको विस्तार तथा स्थानीय बजार स्थापना जस्ता कामहरूले गाउँको आर्थिक र सामाजिक जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्याए। यी सबै कार्यले उहाँ केवल एक समाजसेवी मात्र नभई दूरदर्शी विकास अभियन्ता पनि हुनुहुन्थ्यो भन्ने स्पष्ट हुन्छ।
मेरो मावली हजुरबुबाको जन्म सङ्खुवासभा जिल्लाको मादी–वालिङ भन्ने सानो गाउँमा भएको थियो। उहाँका पिता धनबहादुर जिमी र माता अश्रानी जिमी हुनुहुन्थ्यो। उहाँ मझिया परिवारमा जन्मनुभएको थियो। त्यतिबेला मझिया परिवारका सदस्यहरू स्थानीय प्रशासनिक तथा सरकारी जिम्मेवारी निर्वाह गर्ने पदमा नियुक्त हुने परम्परा थियो। उनीहरूले राज्य र स्थानीय समुदायबीच समन्वय गर्ने, प्रशासनिक कामकाज सञ्चालन गर्ने तथा गाउँको नेतृत्व गर्ने महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्थे।
दुर्भाग्यवश, उहाँका पिताको निधन सानै उमेरमा भयो। तर उहाँका हजुरबुबा जिम्मेवार मझिया हुनुहुन्थ्यो। उहाँले आफ्ना नातिलाई मझियाको जिम्मेवारी, नेतृत्व क्षमता, सामाजिक उत्तरदायित्व र जनसेवाको भावना सिकाउँदै हुर्काउनुभयो। सम्भवतः त्यही संस्कार र शिक्षाले पछि उहाँलाई गाउँको विकास र समाजसेवामा समर्पित व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित गरायो।
मेरो मावली हजुरबुबाको जीवनले एउटा सन्देश दिन्छ—साँचो नेतृत्व भनेको आफ्ना लागि होइन, समाजका लागि काम गर्नु हो। उहाँले निर्माण गरेका विद्यालय, पुल, खानेपानी, सिँचाइ, बजार र अन्य विकासका आधारहरू आज पनि उहाँको दूरदृष्टि, नेतृत्व र समाजप्रतिको समर्पणका जीवित प्रमाण हुन्। उहाँको जीवनगाथा हाम्रो परिवारका लागि मात्र होइन, भावी पुस्ताका लागि पनि प्रेरणाको स्रोत बनेर रहनेछ।
कृषि अध्ययन भ्रमणका क्रममा स्विट्जरल्यान्डमा
No comments:
Post a Comment